Premiera: HGTV Home&Garden, niedziela o 9:20
Powtórka: patrz "o nas"

Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)

dodano: 20.06.2015

W tym odcinku zapraszamy do Nieborowa koło Łowicza – do przypałacowego parku, gdzie razem z ogrodnikami tego barokowego założenia pospacerujemy po ogrodach i poznamy tajniki ich pracy.

Szczegółowe dni i godziny emisji programu 'Maja w ogrodzie' na wszystkich antenach TVN znajdą Państwo w zakładce "O NAS" - wystarczy kliknąć na TEN LINK.
 
Przypominamy, że video z odcinkiem udostępniane jest w poniedziałek po południu, dzień po premierze programu. 
 
ODCINEK 553:  
 
Perła polskiego baroku - park w Nieborowie
 
Cofnijmy się o 200-300 lat, kiedy w Europie, a także w Polsce panowała moda barokowy styl ogrodów.  Mniej więcej w połowie drogi między Łodzią a Warszawą, a 10 kilometrów od Łowicza, warto zatrzymać się na kilka godzin w Nieborowie, pospacerować po parku i obejść komnaty pałacu pełnego pamiątek po rodzie Radziwiłłów  www.nieborow.art.pl
 
Do dziś żyją świadkowie tamtych czasów – wiekowe lipy, graby i platany. W roku 2015 ogłoszono obchody  70-lecia Muzeum w Nieborowie i Arkadii. Tyle lat upłynęło od ostatniej rewaloryzacji tego założenia - powrotu do korzeni, czyli stylu barokowego.
5 kilometrów  od Nieborowa, w Arkadii mieści się ogród romantyczny w stylu angielskim założony przez Helenę Radziwiłłową, ale do tego niezwykłego ogrodu zaprosimy Państwa innym razem.
 
Nieborowski ogród składa się z dwóch części – parku krajobrazowego oraz położonego na osi pałacu ogrodu w stylu francuskim. Przez środek założenia biegnie aleja lipowa, która prowadzi od pałacu, zwężając się na końcu, co daje  wrażenie, że park jest dłuższy niż w rzeczywistości.
 
Zgodnie z zaleceniami francuskiej szkoły Le Notre’a  zastosowano tu kompozycyjną zasadę trzech poziomów: od płaskich parterów kwiatowych i  niskich ornamentów bukszpanowych, przez średniej wielkości gabinety, po wysokie boskiety. Absolutne podporządkowanie przyrody człowiekowi było charakterystyczną cechą ogrodów barokowych.  Rozkoszowano się widokami symetrycznych założeń i utrzymywano w nich idealny porządek.
 
We wschodniej części ogrodu znajdują się pola uprawne i część gospodarcza: domek ogrodnika, oranżerie, stajnie i wozownie. Od strony zachodniej pałacu zachwyca regularny wielki kanał w kształcie litery L, a za nim swobodna część ogrodu utrzymana w stylu krajobrazowym.
 
W dalszej podróży po Nieborowie postanowiliśmy towarzyszyć ogrodnikom, którzy na co dzień opiekują się ogrodem i trzymają w sztywnych ryzach rośliny, aby nie odbiegały od założonych przez projektanta kształtów.
 
Pan Leszek Kubiszewski  przyciął w swoim życiu setki kilometrów żywopłotu. Ma do tego cały arsenał narzędzi. Dolne części tnie nożycami spalinowymi z przedłużką i wykańcza ręcznymi nożycami. Do najwyższych szpalerów służy mu hydrauliczny podnośnik.  Sezon formowania zaczyna się w czerwcu, między innymi ze względu na gniazdujące w żywopłotach ptaki. Wtedy też przestają już płakać graby i klony, których sok intensywnie wycieka podczas wiosennego przycinania. Pracę  przy szpalerach pan Leszek  kończy we wrześniu,  by przed mrozami rany  na gałązkach się zasklepiły.
 
Inne niezmiernie ważne  i rozciągnięte w czasie zabiegi to koszenie trawników, których łączna powierzchnia przekracza  w Nieborowie 15 hektarów. W publicznych założeniach ogrodnicy muszą przestrzegać ustalonych zasad, na przykład nie powinni zakłócać spokoju gości. Dlatego  prace porządkowe przy pałacu prowadzone są od rana do otwarcia ogrodu, czyli do godz. 10.  
Oprócz ekipy ogrodników nieborowską zielenią zajmują się inni specjaliści, na przykład chirurdzy drzew, czy historycy. Cały  ogród bowiem jest  zabytkiem, a  na jego terenie rosną niezwykle cenne okazy.
 
 
Platan klonolistny (Platanus acerifolia) jest gatunkiem szybko rosnącym i długowiecznym. Pochodzi z Ameryki Północnej a  pierwsze jego egzemplarze w Europie zaczęto sadzić w XVII wieku. Drzewo to osiąga ogromne rozmiary, dlatego nadaje się do dużych ogrodów i parków.  
 
Majątek nieborowski był przez kilkaset lat przedsiębiorstwem wielobranżowym i w pewnym sensie samowystarczalnym – dostarczał zbóż, owoców, jarzyn, kwiatów, zwierząt z lasów, ryb ze stawów. Stąd pochodził także lód – całe bryły ze stawu, opatulone w słomę, przechowywane były w specjalnej lodowni, znajdującej się pod domkiem ogrodnika. W XVIII wieku uprawiano dla kuchni pałacowej  m. in.  kalafiory, brokuły, kalarepę, jarmuż, arbuzy, melony, rabarbar. Także dzisiaj  prowadzony jest  tu uroczy ogród kwiatowy i warzywnik. Obok kwiatowych rabat co roku zakłada się ozdobne poletka warzywne.
 
Rabaty otoczone są też solidnymi kołkami, pomiędzy nimi  wyplata się niskie ogrodzenie z gałęzi  pozostających po pielęgnacji drzew i krzewów w parku. Każdej wiosny się je wymienia, ponieważ szybko kruszeją, a  nowego materiału jest przecież pod dostatkiem.  Co kilkadziesiąt centymetrów, dla wzmocnienia ogrodzenia, gałązki wiąże się drutem.
 
W ogrodach Nieborowa byliśmy aż trzy razy. Po raz pierwszy odwiedziliśmy to miejsce na początku kwietnia, kiedy ogród budził się do życia. Ogromne różane rabaty, przykryte na zimę liśćmi,  były oczyszczane w nowoczesny sposób spalinowymi dmuchawami. Krzewy róż   potem  przycinano. Z oranżerii, w której przechowywano wrażliwe na mróz rośliny wywożono do ogrodu drzewka laurowe.
 
Na zapleczu ogrodu odbywa się  co roku produkcja roślin na partery kwiatowe. Błękitne bratki właśnie wyjmowano z doniczek, by za chwilę znalazły  się na rabatach przed pałacem. W wiosennym zestawie towarzyszyły im różowe stokrotki oraz niezapominajka – te trzy gatunki występowały w doborze roślin w epoce baroku.
 
Parter zmienia swój wystrój  dwa razy  w sezonie – najpierw w kwietniu, drugi raz w końcu maja.  Na jedno obsadzenie wykorzystuje się ponad 9 tysięcy roślin. Akurat  po bratkach i stokrotkach przyszła kolej na  czerwonolistną irezynę. Niższa roślina o kolorowych liściach, alternantera,  sama wypełnia ornamenty pomiędzy żwirową nawierzchnią. Najwięcej koloru dają kwiaty fioletowych heliotropów peruwiańskich (Heliotropium arborescens),  o silnym waniliowym zapachu.
 
Rysunek parteru kwiatowego w Nieborowie nie jest wierną kopią  z XVIII wieku, brak bowiem dokumentów źródłowych. To wykonana 70 lat temu  rekonstrukcja autorstwa profesora Gerarda Ciołka.  Podobnie  jak towarzyszące po bokach bukszpanowe  partery.
 
Troska o  zabytkowe założenie musi trwać nieustająco,  a opieka nad nim różni się od współczesnych obiektów publicznych.
Latem w otoczenie pałacu i  na parterach barokowych wyróżniają się rośliny uprawiane donicach m.in. róże i laur, wawrzyn szlachetny (Laurus nobilis).
 
Na koniec naszej wizyty pani Katarzyna zaprowadziła nas w miejsce po Nowej Oranżerii, o niezwykle bogatej historii związanej z roślinami egzotycznymi. 
Dłuższa opowieść o historii tej cennej kolekcji na www.majawogrodzie.tvn.pl
 
W programie wystąpili:
Anna Ewa Czerwińska, Kurator Muzeum w Nieborowie i Arkadii 
Katarzyna Żak-Zatorska,  kierownik Działu Zieleni Muzeum w Nieborowie i Arkadii
Agnieszka Chmielewska, starszy specjalista ds. roślin kwiatowych 
Sylwester Borusiak vel Boruta, specjalista terenów zieleni
Krystyna Bartosiewicz i Marta Gajda ogrodniczki 
 
 
Dodaj do Facebook Twitter Blip Digg
wyślij znajomemu
92%
8%
oceń artykuł
Komentarze na forum
komentarze autor
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
Bardzo przyjemny odcinek , wprowadza sporo blogiego spokoju .Piękny park ,pewnie drogi w utrzymaniu. Ale najważniejsze ,że wiem o jego istnieniu dzieki programowi Maja w ogrodzie . Któregoś dnia zawitam .
2019.02.21
~ As
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
Czy gdzieś można zakupić tą czerwonolistną irezynę?Bo uwielbiam rośliny w kolorze bordowym a w internecie patrzyłam i raczej krucho.
2019.02.21
~ Marzena
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
Nie ma sprawy, bardzo dziękuję za link :) Pozdrawiam
2019.02.21
~ jacek
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
Przepraszamy za opóźnienie, na razie prosimy o obejrzenie odcinka na : http://tvnmeteo.tvn24.pl/magazyny/maja-w-ogrodzie,13/odcinki-online,1,1,1,0
2019.02.21
~ redakcja
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
witam! Kiedy będzie dostępny ten odcinek,niecierpliwie czekam. Maja w ogrodzie to mój ulubiony program i każdy odcinek oglądam kilka razy. Obecne godziny emisji są dla mnie nie do przyjęcia. Pozdrawiam
2019.02.21
~ mania
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
no właśnie kiedy kiedy ?
2019.02.21
~ ja
Re: Perła polskiego baroku - park w Nieborowie (odc. 553)
Dzień dobry, kiedy możemy się spodziewać udostępnienia tego odcinka? Pozdrawiam serdecznie
2019.02.21
~ jacek

Poprzedni odcinek

Pośród pól  i w gronie zwierząt (odc. 552)

Pośród pól i w gronie zwierząt (odc. 552)

Pod Opocznem znaleźliśmy ogród nie tylko pełen ciekawych roślin ale i zwierząt. Nasi bohaterowie z miasta przenieśli się na wieś, żeby poświęcić się swoim...

więcej »
Ocena
91%
9%
Facebook Twitter Blip Digg
 

Porady

Sekrety uprawy pomidorów

Sekrety uprawy pomidorów

Pani Agnieszka Tokarczyk jest właścicielką malowniczego cienistego ogrodu bylinowego. Od lat też zbiera doświadczenia związane z uprawą pomidorów i...

więcej »
Ocena
89%
11%
Facebook Twitter Blip Digg
 

Maja poleca

Maja w ogrodzie rekomenduje imprezy ogrodnicze

Maja w ogrodzie rekomenduje imprezy ogrodnicze

W jakim spotkaniu lub wydarzeniu o tematyce ogrodniczej - i pokrewnej - warto wziąć udział w najbliższym czasie?

więcej »
Ocena
90%
10%
Facebook Twitter Blip Digg